Ik had al heel wat jaren weinig hoop voor de mensheid. En toch bleek die weinig hoop ergens over de toekomst te gaan. Dan. Straks.

In 2018 vielen er een aantal kwartjes.  Ik heb de neiging het beschamend te vinden dat ze toen pas vielen. Maar dat is navelstaarderij. In een crisis situatie gaat het niet meer om ons ego, of wel? Tegelijk besef ik dat als ze bij mij toen pas vielen, er nog veel mensen zijn bij wie ze nog moeten vallen.

Daarom zijn hier de kwartjes:

  1. De klimaatverandering wordt veroorzaakt door de huidige generaties. Mijn ouders, ik en mijn dochter. Die generaties. Jij. Ik. Wij.
  2. Ikzelf ga in de tweede helft van mijn leven (is vanaf nu) pijn, last en lijden ondervinden van de gevolgen van klimaatverandering.
  3. Mijn dochter gaat een toekomst tegemoet met eindeloos veel meer onzekerheden en problemen en ellende. For sure.
  4. Zelfs als we NU ineens alles goed doen, dan is een ripple effect van ellende voor eeuwen verzekerd.
  5. De oorzaak van klimaatverandering is heel rechtlijnig en simpel: er wordt in te korte tijd te veel CO2 uitgestoten en dat zorgt voor een deken in de atmosfeer die ons klimaat opwarmt
  6. De oplossing is even simpel: de CO2 uitstoot moet naar 0. Snel. Heel snel. Daarmee voorkomen we geen ellende, maar wel heel veel ellende.

Dat zijn de kwartjes in het kort.

Dadelijk de kwartjes in het lang. Maar eerst dit: bovenin schreef ik dat ik al lang weinig hoop heb voor de mensheid. Ik ben een positief mens, mijn glas is meestal halfvol. Maar op dit vlak …

Maar … weinig hoop betekent niet geen hoop. Blijkbaar. En zolang ik niet dood ben kan ik iets doen. Een miniscuul klein ietsje misschien maar dat is beter dan niks.

Potentieel deprimerend

Hier zijn dus wat meer details. Potentieel deprimerend. En ook wel noodzakelijk om van op de hoogte te zijn voor als je dat nog net bent.

Volgens David Wallace-Wells is dit wat ons te wachten staat als we ons nu ineens als heiligen gingen gedragen (dus een best case scenario):

  • 100 big, big cities komen onder water te staan
  • zuid Europa is permanent droog, droger, droogst
  • de hoeveelheid bosbranden in Amerika gaat met 600% omhoog

En als we dan even terug kijken: meer dan de helft van de CO2 uitstoot is in de laatste 30 jaar vrijgekomen. Which means you and me. Our daily choices. The system that we created, that we are in and that we are a victim of. Toen ik dat las vielen er schellen van mijn ogen en daardoor wist ik dat jaren lang met een onbewuste illusie had rondgelopen: namelijk dat klimaatverandering een erfenis is van degenen die voor ons kwamen. It is not. Dat is klote. En het biedt de mogelijkheid om uit de (subtiele en onbewuste) slachtofferrol te stappen en het heft in eigen handen te nemen.

Dan weer terug naar David en de toekomst. Lang ging het alleen over de stijging van de zeespiegel. Althans, in reguliere media. Maar David Wallace-Wells schetst een veel kleurrijker pallet van mogelijke ellende in zijn boek The Uninhabitable Earth. Lezen op eigen risico. En tip: de rij ellende eindigt met de mogelijkheid van happy activisme.

Onvoorspelbare versnelling

Onvoorspelbare stroomversnellingen. En dan heb ik het niet over water. Hij noemt het een cascade en hier is een voorbeeld. Bosbranden doen heel veel CO2 vrijkomen. Dat warmt de aarde verder op, waardoor de kans op bosbranden nog groter wordt. En er zijn minder bomen die CO2 opslaan. Dus nog meer warmte, nog meer branden, nog meer CO2 uitstoot, nog minder CO2 opslag, etc …
Of deze: het ijs op de polen smelt. De kleur wit van het ijs reflecteert warmte de atmosfeer uit, minder wit, is minder reflectie, is meer warmte, is sneller smeltend ijs, is ..

Moraal van het verhaal: we kunnen eigenlijk heel lastig voorspellen wat er precies gaat gebeuren. Behalve dan dat het dikke vette shit gaat worden. Maar welke kleur shit precies?

Heel heftig weer

Heftige weersomstandigheden worden het nieuwe normaal. In de komende decennia (en nu al) wordt code geel, oranje en rood iets wat we steeds vaker gaan zien. En meemaken. Stormen, orkanen, teveel regen in 1x, geen regen voor veel te lange tijd, extreme hitte.

Meer zee dan ons lief is

Een stijgende zeespiegel zet steden, landen en infrastructuur onder water. Wanneer en waar hangt af van wat we doen en laten. Die zeespiegelstijging is dankzij het stroomversnellingseffect onvermijdelijk. We zouden zomaar zonder internet kunnen komen te zitten. Of met 165 miljoen migranten uit een overstroomd Bangladesh.

Meer ziektes

Nog een leuke die ik niet had gerealiseerd: hoe warmer het wordt hoe meer ziekte een kans krijgt. In het poolijs zitten blijkbaar niet alleen heel erg veel methaan (nu nog veilig) opgesloten (een sterker verwarmend gas dan CO2) maar ook ziektes waar de mens geen weerstand tegen heeft. En dan hebben we het nog niet eens over het simpele rekensommetje dat op een warmere aarde de malariamug een veel grotere habitat gaat hebben. En idem voor teken.

No more frisse lucht

En toen kwam er 1 die ik op een of andere manier de grootste horror van allemaal vind. Je kent het wel, een dag op kantoor of in huis in de winter, ramen dicht, kachel aan en op gegeven moment wordt je duf of krijg je hoofdpijn. Dat betekent dat de hoeveelheid CO2 te hoog is geworden in de ruimte. Tijd voor frisse lucht. Maar wat nou als het buiten even zuurstofarm en bedompt is als binnen? Hoe meer CO2 er in de atmosfeer komt, hoe meer we ons gaan voelen alsof we een hele winterse dag met teveel mensen in een te kleine, slecht geventileerde ruimte hebben zitten ademen. Met half werkende hersenen, een slecht functionerend lijf.

Zoet water schaarste

Zoet water. Dat wordt schaars. 70 tot 80% van ons zoet water gebruik gaat blijkbaar naar de landbouw en maar een klein gedeelte naar drinken. Dus dorst is niet het eerste wat er gebeurt, maar landbouw zonder water, dat betekent niet veel goeds.

Sociale ellende

En al deze ellende van hierboven kan maar 1 ding betekenen voor onze sociale structuur: conflicten, oorlog, migratieproblematiek van heb ik me jou daar, strijd om voedsel, water, bewoonbare plekken.

OK. Dat was het even voor nou. Bovenstaande is een samenvatting van een samenvatting van het boek The Uninhabitable Earth, 
geschreven door David Wallace-Wells. Hij schrijft trouwens dat er nog hoop is. Niet om klimaatverandering terug te draaien maar wel om minder ellende op ons bordje te krijgen dan alle ellende.

Happy activisme, dat kan ook

The nasty and necessary facts en happy activisme
Smiley van The Happy Activist

Een boek wat ik eigenlijk meer aanraad is Eerste Hulp bij Klimaatverandering door Anabella Meijer (striptekenaar en klimaatactivist met humor). Zij heeft haar boek in 5 kleuren verdeeld. ‘Van koud naar warm, van weten, via voelen, willen en kunnen naar actie. Zodat doen een eitje wordt.’

‘Blauw: de harde feiten. Potentieel deprimerend.
Groen: weten hoe het zit staat niet gelijk aan handelen. Onze psyche en klimaatverandering.
Geel: wat doet klimaatverandering met je. In stripvorm. lachen op doktersrecept.
Oranje:  verhalen van inspirerende voorbeelden. Mensen die het nu al doen. En daarbij opbloeien als noot tevoren.
Rood: ontdek je superpowers en wordt een sexy klimaatheld. Impact hebben is leuk!’

Haar superhelden insteek is niet helemaal de mijne maar ik waardeer haar (succesvolle) poging om lucht te brengen in een loodzwaar onderwerp. Ze schrijft gevat en grappig en alle kleuren en tekeningen en plaatjes erbij maken het tot een uniek, leesbaar en lezenswaardig boek.